# Eerst mensen in de zaal, dan AI.

Een Mentaal Gezondheidsnetwerk werkt aan een transformatieplan. Verschillende organisaties, verschillende belangen, één plan dat van iedereen moet worden. Mijn eerste vraag is daarom niet welke AI je kunt inzetten, maar wat mensen uit het gesprek nodig hebben om samen verder te kunnen.

In 2025 werkte ik mee aan sessies voor Mentaal Gezondheidsnetwerk Gelderland en Mentaal Gezondheidsnetwerk Amsterdam. De facilitators hadden de opzet van het proces al bedacht. Gaandeweg dacht ik mee over het sessieontwerp. Samen scherpten we de bedoeling aan en redeneerden we terug naar de vragen voor deelnemers en wat we hun tijdens de sessie konden teruggeven. Daarop stemde ik de inzet van AI af: wat kan het terugspiegelen, welk materiaal heeft het daarvoor nodig en waar moet een mens de afweging maken?

## Begin bij de bedoeling

In het gepubliceerde voorbeeld [Prompt eerst de mensen](https://socialaiveldgids.nl/social-ai/prompt-mensen-eerst) staat een eenvoudige volgorde. Eerst komt het gewenste beeld, daarna wat er cruciaal is, welk ander gedrag zichtbaar wordt en welke stappen daarvoor nodig zijn. Die volgorde maakt verschil. Mensen spreken eerst vanuit ervaring en verlangen; pas daarna wordt het gesprek analytisch.

<aside class="example" aria-label="Gepubliceerd voorbeeld van vier vragen voor een transformatieplansessie">
<p><strong>De vier vragen uit het gepubliceerde voorbeeld</strong></p>
<ol>
<li>Schets voor jezelf het beeld over vijf jaar; tekenen of opschrijven mag.</li>
<li>Wat zijn cruciale onderdelen die er sowieso in moeten zitten?</li>
<li>Welk ander gedrag zie je terug? Wat doen we anders?</li>
<li>Welke stappen moeten er gezet worden om dit te realiseren?</li>
</ol>
<p>Dit zijn de menselijke bouwstenen. AI kan ze daarna ordenen in een concept, maar bepaalt niet wat de groep belangrijk vindt.</p>
</aside>

## Je eigen woorden terugzien

> “Wacht even... dit is... ja, dit is letterlijk wat we zeiden. En nu staat het in een concept. Wow, indrukwekkend.”

Een reactie die ik optekende in [Taal als eigenaarschap](https://socialaiveldgids.nl/social-ai/taal-behouden). Mensen zagen hun eigen woorden terug in een concept op het scherm. Ze konden er hardop op reageren: klopt dit, wat ontbreekt, wat vraagt om aanscherping?

<details>
<summary>Bekijk de opbouw die ik aan het concept meegaf</summary>
<p>Dit is de uitvoerstructuur uit de gepubliceerde prompt, met invulplaatsen voor wat de groep heeft gezegd.</p>
<div class="output-spec"><p><strong>Geïdentificeerd thema</strong><br/>Sociale kaart / overlegtafel / verkennend gesprek</p><p><strong>Conceptvisie voor dit thema</strong><br/>Een verhalende samenvatting in de vereiste schrijfstijl, ter validatie.</p><p><strong>Cruciale onderdelen</strong><br/>De onderdelen die volgens deelnemers in de visie moeten zitten.</p></div>
<p><a href="https://socialaiveldgids.nl/social-ai/prompt-mensen-eerst">Lees de volledige prompt <span class="arrow-ne" aria-hidden="true">→</span></a></p>
</details>

Het concept biedt de groep iets om samen aan verder te werken. In de [werkwijze voor een implementatieplan](https://socialaiveldgids.nl/social-ai/gesprek-naar-plan) wordt feedback meegenomen naar de volgende versie: eerst de visie, daarna wat die vraagt aan gedrag en stappen. De mensen blijven beoordelen en kiezen.

## Een reflectie op het gekozen moment

In een andere live sessie bereidde ik een prompt voor achter de echo-knop van dembrane. De facilitator koos het moment waarop die reflectie in het gesprek kwam. Wat de groep toen nodig had, bepaalde de opdracht. [Lees over die voorbereiding](/notes/strategic-prep-ai-prompt/).

## De prompt moest met de praktijk mee leren

Mijn concrete afweging zat in de prompt voor het transformatieplan. Een eerdere versie verwees naar "het referentie-transformatieplan", terwijl AI dat document tijdens de sessie niet zou hebben. De prompt vroeg dus om iets wat niet beschikbaar was.

Ik heb de stijlkenmerken daarom uit het brondocument gehaald en letterlijk in de prompt gezet: taal, toon, perspectief, terminologie en structuur. Dat was één van meerdere correcties in een proces van twaalf ronden. De prompt werd bruikbaar doordat hij aansloot op het draaiboek, de functie van elk moment en het materiaal dat werkelijk beschikbaar was.

[Lees Prompt eerst de mensen](https://socialaiveldgids.nl/social-ai/prompt-mensen-eerst) · [Lees hoe de stijl in de prompt kwam](https://socialaiveldgids.nl/social-ai/brondocument-stijl) · [Lees over iteratie als dialoog](https://socialaiveldgids.nl/social-ai/iteratie)

## Wat ik hiervan meeneem

Een goede prompt begint bij een goede menselijke vraag. Een herkenbaar concept is een uitnodiging tot beoordeling, geen bewijs van overeenstemming. En als de bron niet beschikbaar is, moet je de afweging die je ervan nodig hebt expliciet maken.

Sta je voor een sessie en vraag je je af waar AI kan helpen? Dan begin ik graag bij wat de mensen uit het gesprek nodig hebben.

---
Joost MF Liebregts · joost@purposedesign.nl
Last updated: 2026-09-22
Canonical: https://jmfl.nl/work/mental-health/